Dünyanın en önemli spor olayı olarak kabul edilen Yaz Olimpiyat Oyunları, 4 yılda bir tüm dünyanın gözünü spor olgusuna çevirmesi, barış ve kardeşlik duygularını aşılaması, ülke tanıtımına ve gelirlerine yaptığı katkılarla ülkeler için düzenlenmesi oldukça cazip bir organizasyon olarak varlığını sürdürmektedir. Birçok ilginç olayın gerçekleştiği olimpiyat oyunlarının tarihi, eski Yunan uygarlığına kadar dayan-maktadır. Olimpiyat oyunlarının kurucusu, efsanelere göre Herakles'tir (Herkül). Ama oyunlar, tarihte ilk kez yapıldığı M.Ö.776 yılından itibaren anılmaya başlandı.

Modern Olimpiyat Oyunları

Modern Olimpiyat Oyunları'nın kurucusu Fransız Baron Pierre De Coubertin'dir. Fransız spor adamı, gençliğin yalnızca kapalı sınıflarda değil, aynı zamanda açık alanlarda spor yaparak yetişmesine inanmıştı. Ülkesi Fransa'da bu görüşlerinde gerekli desteği bulamayan Coubertin, bunun üzerine ufkunu ülkesi dışına taşıyarak, dünya gençliğini bir yerde toplamak ve onların birbirlerini anlamalarına olanak yaratmak amacıyla 1894 yılında Sorbonne Üniversitesi'nde 12 ülkeden gelen 79 temsilcinin katıldığı ''Uluslararası Spor Kongresi'' sırasında Modern Olimpiyat Oyunları'nın ilkinin 1896 yılında Atina'da düzenlenmesi kararını aldırttı. Bu tarihten itibaren Modern Olimpiyat Oyunları, savaşlar ve ara Olimpiyat Oyunlar (Atina1906) dışın-da 4 yılda bir dünyanın çeşitli ülkelerinin kentlerinde düzenlenmektedir.


Tokyo 2020’de 36 branşta 339 madalya mücadelesi yapılacak. Spor tırmanış, karate, kaykay ve dalga sörfü, Tokyo 2020 programında ilk kez yer alan branşlar olurken bir süredir olimpiyat oyunlarında yer almayan beyzbol/softbol ise yeniden oyunlara dahil edildi.

Logo

Tokyo 2020 için aday olan 4 logo arasında seçilen logoyu Japon sanatçı Asao Tokolo tasarladı.

14,599 adayın yarıştığı seçimde kazanan logo ''farklılıkların birlik içinde yarına ulaşmasını'' sembolize ediyor

Maskot

Maskotun ismi Miraitowa; Japoncada gelecek anlamına gelen “Mirai” ve sonsuzluk anlamına gelen “towa” kelimelerinin bir araya gelmesi ile oluşuyor. Miraitowa, tüm insanlığın kalbinde bulunan geleceğe karşı duyulan sonsuz umudu temsil ediyor.


Maskot, okul çağındaki çocuklar tarafından belirlendi; Tokyo`da 16 bin 769 okul, 205 bin 755 sınıfın katılımıyla 3 farklı set oylandı. Seçilen set, toplamda 109 bin oy alarak birinciliği elde etti. Oylama, Tokyo okullarının genelinde bulunan "Yoi Don!" (Hazır Ol!) isimli bir eğitim programı üzerinden gerçekleşti. Öğrenciler sınıflarda konuyla alakalı tartışarak bir karara vardı. Olimpiyat ve paralimpik oyunları ve kültürleri ile ilgili bilgi edindiler.

Madalya

Madalyalar 60 milimetre çapında ve üç milimetre kalınlığında hazırlanıyor, 1928 yılından bu yana da bir yüzünde Italyan sanatçı Gossoioli tarafından çizilen, elinde zafer çelengi tutan Zafer Tanrıçası Nike’ın kabartması yer alıyor. Madalyanın arka yüzünde ise olimpiyatı düzenleyen ülkenin amblemi bulunuyor.

Tokyo Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları Düzenleme Komitesi ise Tokyo 2020 Olimpiyat ve Paralimpik madalyalarını yapmak için Japonya`nın dört bir yanında “Tokyo 2020 Madalya Projesi” adı altında bir dönüşüm hareketi başlattı. Nisan 2017 ile Mart 2019 arasındaki iki yılda, yaklaşık 5.000 altın, gümüş ve bronz madalya üretmek için gereken metaller, Japonya`nın dört bir yanındaki insanlardan gelen küçük elektronik cihazlardan elde edildi. Tokyo 2020 Oyunları’nda sporculara verilecek her madalya, geri dönüştürülmüş metallerden yapıldı. Japonya, küçük tüketicinin katıldığı bu elektroniklerin geri dönüştürülmesi projesinin; çevre dostu ve sürdürülebilir bir topluma katkıda bulunma çabalarının Tokyo 2020 Oyunları`nın, ülkelerine bir mirası olacağını umuyor.

  • Londra 1908 İlk kez resmi anlamda davet edildiğimiz Londra 1908 Olimpiyat Oyunları’nda Aleko Mulos, ”halata tırmanma“ branşında ülkemizi temsil etti.
  • Stockholm 1912 Bayrağımız ilk kez Olimpiyat Oyunları'nda...Türk Bayrağı 27 ülke arasında ilk kez yer aldı.
  • Paris 1924 1923’ten sonra ülkemiz, ilk kez “Türkiye Cumhuriyeti” adıyla olimpiyat oyunlarına katıldı.
  • Los Angeles 1932 Dünyada yaşanan büyük ekonomik krizden Türkiye de etkilendi, yol uzaklığı ve masraflar nedeniyle oyunlara katılamadı.
  • Berlin 1936 Olimpiyat oyunlarında ilk madalyalarımız güreşten geldi. Berlin 1936'da Yaşar Erkan; altın ve Ahmet Kireççi (Mersinli Ahmet); bronz madalya kazandı. Ahmet Kireççi aynı zamanda güreşte hem serbest stil (Berlin 1936 bronz hem de grekoromen stilde (Londra 1948-altın) madalya kazanan tek sporcumuz oldu.
  • Londra 1948 Türkiye bugüne kadar en fazla madalyayı; 6 altın, 4 gümüş ve 2 bronz ile Londra 1948’de kazandı.
  • Roma 1960 Türkiye'nin bugüne kadar en fazla altın madalya kazandığı olimpiyat oyunu oldu (7 altın).
  • Melbourne 1956,Roma 1960, Tokyo 1964 Olimpiyat oyunları tarihimizde 3 farklı madalya kazanan isim Hamit Kaplan oldu. Güreşte ülkemizi temsil eden Kaplan, 1956 Melbourne'de altın, 1960 Roma'da gümüş ve 1964 Tokyo'da bronz madalya kazandı.
  • Moskova 1980 Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgalini protesto etmek amacıyla Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 35 ülke, Moskova 1980 Oyunları’nı boykot etti.
  • Atlanta 1996 - Atina 2004 Olimpiyat oyunları tarihimizde üst üste 3 olimpiyatta da altın madalya kazanan isimlerimiz ise Naim Süleymanoğlu ve Halil Mutlu oldu. Süleymanoğlu; Seul 1988, Barcelona 1992, Atlanta 1996, Mutlu ise; Atlanta 1996, Sydney 2000, Atina 2004 Olimpiyatları’nda birincilik kürsüsüne çıkarak ülkemizi gururlandırdı.
  • Barcelona 1992-Londra 2012 Yüzmede Derya Büyükuncu Barcelona 1992’den Londra 2012’ye kadar üst üste 6 olimpiyat oyununa katılan ilk ve tek sporcumuz oldu.
  • Londra 2012 Türkiye'nin 100'ün üzerinde sporcu ile katıldığı (114 sporcu) ilk olimpiyat oyunları olurken, Londra 2012 aynı zamanda kadın sporcu sayısının erkek sporcu sayısını geçtiği tek olimpiyat oldu.
  • Rio 2016 en fazla branşta (21 branş) katıldığımız olimpiyat oyunları olarak tarihe geçti.

Branşlarda Yıllara Göre Katılım

Olimpiyat Oyunları tarihimizde bugüne kadar en fazla güreş (20) branşında temsil edildik. Atletizmde 14 katılımın ardından, yüzme, yelken, boks ve atıcılıkta 12 kez temsil edildik. Kano, modern pentatlon, tenis, voleybol ise sadece 1 kez katıldığımız branşlar oldu.

Yıllara Göre Branş Sayısı ve Sporcu Katılımı

Londra 2012 Olimpiyat Oyunları Sporcu sayısı anlamında en fazla katılımın gerçekleştiği olimpiyat oyunları olurken, Rio 2016 en fazla branşta temsil edildiğimiz olimpiyat oyunları oldu.

Cinsiyete Göre Katılım

Cinsiyet dağılımında Londra 2012, en fazla kadın sporcu ile katıldığımız olimpiyat oyunları olurken, Rio 2016 ve ardından Pekin 2008, bunu takip eden diğer olimpiyat oyunları oldu. Londra 2012, aynı zamanda kadın sporcu sayımızın erkek sporcu sayımızı geçtiği tek olimpiyat oldu.

Kadın sporcu sayısındaki artışta takım sporlarında kota almamızın etkisi de vardı. Londra 2012’de hem voleybol hem de basketbol kadın milli takımımızın kota alması sporcu sayımızı artırdı. Ancak kadın sporcuların dikkat çeken başka bir yönü daha oldu. Son 3 olimpiyata bakıldığında ilk kez katıldığımız modern pentatlon, badminton, kano, tenis ve voleybol branşlarında kotayı kadın sporculardan aldı. Uzun yıllar katılamadığımız ve çok az sayıda temsil edildiğimiz basketbol ve cimnastik branşlarında yine kotalar kadın sporculardan geldi. Uzun yıllar katılamadığımız binicilik ve kürekte Rio 2016’da erkek sporcular ile tekrar katılım sağlandı. İlk kez 1908 yılında katıldığımız erkekler cimnastikte; halata tırmanmada, Rio 2016’da ise artistik cimnastikte erkek sporcumuz oyunlara katılım hakkı kazandı.

Son 2 Olimpiyat Oyunları

Son 2 olimpiyatı; branş sayılarındaki artış ve branşlara göre sporcu sayısı bakımından değerlendirdiğimizde; Rio 2016’da,Modern pentatlon, tenis ve kano ilk kez katıldığımız, kürek, binicilik, eskrim ise uzun yıllar katılamayıp Rio 2016’da kota alıp katıldığımız branşlar oldu. Londra 2012,Voleybol, badminton, kadınlar basketbol ve kadınlar cimnastik ilk kez katıldığımız branşlar oldu.

Yıllara Göre Madalya Sayısı

En fazla madalya kazandığımız Olimpiyat Oyunları Londra 1948 olurken, en fazla altın madalya Roma 1960 oldu.

Toplam madalya sayısına bakıldığında; Londra 1948 Olimpiyat Oyunları en fazla (12) madalya kazandığımız yıl olurken, Atina 2004 ikinci (11) ve Roma 1960 (9) üçüncü oldu. Ancak ülke sıralamalarında önem taşıyan altın madalya sayısına bakıldığında ise sıralama; Roma 1960 (7) Londra 1948 (6) Atlanta 1996 (4) şeklindedir.


Branşlara Göre Madalya Sayısı

Olimpiyat Oyunları tarihinde katıldığımız 23 branştan 6’sından madalya kazandık. Güreş, halter, taekwondo, boks, atletizm ve judo madalya kazandığımız branşlar oldu. Paris 1924 hariç güreş katıldığımız tüm olimpiyat oyunlarında madalya kazandığımız branş olurken. Sydney 2000'den sonra temsil edildiğimiz taekwondo branşında katıldığımız tüm olimpiyat oyunlarında madalya kazandığımız diğer bir branşımız oldu.